منزلت لا إله إلا الله در زندگی هر مسلمان

لا إله إلاَّ الله كلمه ای است كه مسلمان در أذان و اقامهء نماز و در خطبه ها و گفتگوی خود اعلان مى كند، و بوسیله لا إله إلاَّ الله آسمانها و زمین بر پا شد، و به سبب آن تمامی مخلوقات آفریده شدند، و بوسیلهء آن پیامبران علیهم السلام فرستاده شدند، و كتابهای آسمانی نازل گردید، و حكم و شریعت الهی بر پا شد، و برای این كلمه ترازوی اعمال و كردار بنیآدم گمارده شد، و روزنامه ها بر قرار شد،  بازار بهشت و دوزخ بنا شد، و بخاطر این كلمه خلقت به دو گروه مؤمن و كافر تقسیم شدند.

پس آن سرچشمهء خلق و طاعت و ثواب و كیفر و عقاب مى باشد، و آن حقی است كه برای جهانیان آفریده شد، و از این كلمه و حقوق آن پرسیده خواهند شد، و بر آن ثواب و عقاب خواهند دید، و بر آن قبله بر پا شد، و بر آن ملتها بنیان شدند، و بخاطر آن در راه خدا شمشیر كشیده شد، و این كلمه حق خدا برای تمامی بندگان خداست، پس این كلمهء اسلام و كلید بهشت مى باشد، و از آن اولین و آخرین مخلوقات سؤال خواهند شد، و دو پای بنیآدم از جای خود سپری نمى شود و نمى گذرد تا اینكه از دو چیز پرسیده شوند: چه كسی را مى پرستیدید، و چه جواب پیامبران را دادید؟

جواب اولی حقیقت (لا إله إلاَّ الله) اقرار به آن، و درك به آن، و عمل به آن است.

و جواب دومی: حقیقت أنَّ محمداً رسول الله، درك و مطیع بودن و اطاعت از اوست. [زاد المعاد 1/2].

و كلمه لا إله إلاَّ الله جدا كننده بین اسلام و كفر است، و آن كلمهء تقوی و پرهیزگاری است، و آن حلقه عهد و پیمان است، إبراهیم (ع) آنرا كلمه ماندگار قرار داده است، چنانكه خداوند مى فرماید: )كلمة باقیة فی عقبه لعلهم یرجعون(. [الزخرف 28].

[و (خداوند) آن (سخن) را سخنی ماندگار در (میان) فرزندانش قرار داد، باشد كه آنان بازگردند].

و مى فرماید: )شهد الله أنَّه لا إله إلاَّ هو والملائكة وأولو العلم قائماً بالقسط لا إله إلاَّ هو العزیز الحكیم(. [آل عمران 18].

[خداوند كه(همه امور هستی) را تدبیر مى كند و فرشتگان و عالمان، گواهی دهند كه معبود (حقی) جز او نیست، (آری) معبود (حقی) جز او (كه) پیروزمندِ فرزانه است، نیست].

و این كلمهء اخلاص و گواهی حق، و دعوت بسوی آن حق، و براءت از مشركان است، و به همین سبب خداوند مخلوقات را آفریده است، چنانكه مى فرماید: )وما خلقت الجن والإنس إلاَّ لیعبدون(. [الذاریات 56].

[و جن و انس را جز برای آنكه مرا بندگی كنند نیافریده ام].

و به سبب همین كلمه است كه پیامبران فرستاده شده اند، خداوند مى فرماید: )وما أرسلنا من قبلك من رسول إلاَّ نوحی إلیه أنَّه لا إله إلاَّ أنا فاعبدون(. [الأنبیاء 25].

[و هیچ رسولی را پیش از تو نفرستادیم مگر آنكه به او وحی مى كردیم كه معبود (حقی) جز من نیست، پس مرا بپرستید].

و مى فرماید: )ینزل الملائكة بالروح من أمره على من یشاء من عباده أن أنذروا أنَّه لا إله إلاَّ أنا فاعبدون(. [النحل 2].

[به اراده خویش فرشتگان را با وحی بر هركس از بندگانش كه بخواهد، نازل مى كند (با این پیام) كه: هشدار دهید: هیچ معبودِ (حقی) جز من نیست، پس از من پروا بدارید].

(سفیان بن عیینه رحمه الله گوید: خداوند بهترین نعمتها كه بر بندگان خود عطا فرموده این است كه: (لا إله إلاَّ الله) را به آنها آموخته است، و كلمه (لا إله إلاَّ الله) برای بهشتیان مانند آب یخ، برای اهل دنیاست). [كلمة الإخلاص لابن رجب ص52ـ53].

پس كسیكه آنرا بگوید جان و مال او مصون و محفوظ خواهد بود، و كسیكه از آن اعراض كند جان و مال او مصون نخواهد بود، بلكه جان مال او هدر است، چنانكه رسول الله (ص) مى فرماید: ((من قال لا إله إلاَّ الله وكفر بما یعبد من دون الله، حرم ماله ودمه وحسابه على الله)). [مسلم].

كسیكه (لا إله إلاَّ الله) بگوید، و به آنچه كه غیر از خدا عبادت شود كفر ورزد، جان و مال او مصون بوده و اجر و پاداش او نزد خداست.

هنگام دخول كافر در دین اسلام اولین چیزی كه از او خواسته مى شود همین كلمه است، چنانكه رسول اكرم (ص) معاذ بن جبل را بطرف یمن فرستاد و به او چنین فرمود: ((إنَّك تأتی قوماً من أهل الكتاب فلیكن أول ما تدعوهم إلیه شهادة أن لا إله إلاَّ الله …)). [متفق علیه].

تو بر اهل كتاب (یهود و نصاری) وارد خواهی شد، پس اولین چیزی كه آنها را بسوی آن دعوت مى كنی گواهی دادن به این كلمه است كه: معبودی بحق جز خدای یكتا نیست.

پس به آنچه گذشت منزلت و مقام و اهمیت این كلمه را در زندگی پی مى بریم كه اولین واجبات بر بندگان است، و پایه و ستونی است كه همه اعمال و كردار بر آن بنا و ساخته مى شود.

فضیلت لا إله إلا الله

كلمه (لا إله إلاَّ الله) فضیلتهای بسیار دارد و نزد خداوند مكانت و منزلت عظیم و بزرگی ایفا مى كند، و كسیكه آنرا بطور یقین و صادقانه از قلب بگوید خداوند او را به بهشت وارد مى كند، و كسیكه آنرا بطور دروغین بگوید در دنیا جان و مال او مصون بوده، ولی كیفر خود را در روز قیامت خواهد دید، و (لا إله إلاَّ الله) كلمه ای كوتاه و مختصری است و حروف آن بر زبان سبك است، ولی در ترازوی اعمال سنگین مى باشد، چنانكه أبوسعید الخدرى (رض) از رسول اكرم (ص) روایت مى كند كه فرمود: ((قال موسی یا رب علمنی شیئاً أذكرك وأدعوك به، قال یا موسی: قل لا إله إلاَّ الله، قال: كل عبادك یقولون هذا، قال: یا موسی لو أنَّ السموات السبع وعامرهن غیرى، والأرضین السبع فی كفة ولا إله إلاَّ الله فی كفة، مالت بهنَّ لا إله إلاَّ الله)). [الحاكم وابن حبان فی مواد الظمآن 2324].

موسی (ع) بخداوند گفت: خدایا! بمن چیزی بیاموز تا با آن تو را یادآوری كنم، خداوند فرمود: بگو: (لا إله إلاَّ الله)، موسی (ع) گفت: تمامی بندگانت آنرا مى گویند، خداوند فرمود: ای موسی اگر آسمانهای هفتگانه و آنچه در آن است از كوكب و تمامی هستىها غیر از خدا، و زمینهای هفتگانه در یك طرف ترازو و (لا إله إلاَّ الله) در طرف دیگر ترازو باشند، (لا إله إلاَّ الله) بر طرف دیگر غلبه خواهد كرد (سنگین) خواهد شد.

پس این حدیث بر این دلالت مى كند كه كلمهء (لا إله إلاَّ الله) بهترین ورد مى باشد.

و عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت مى كند كه رسول اكرم (ص) فرمودند: ((خیر الدعاء دعاء یوم عرفة، وخیر ما قلت أنا والنبیون من قبلی لا إله إلاَّ الله وحده لا شریك له، له الملك وله الحمد، وهو علی كل شیء قدیر)). [أحمد والترمذی].

بهترین دعاها دعای روز عرفه است، و بهترین چیزی كه من و پیامبران قبل از من مى گفتند: لا إله إلاَّ الله وحده لا شریك له، له الملك، وله الحمد، وهو علی كل شیء قدیر است.

و همچنین از آنچه بر سنگینی آن در ترازوی اعمال افزون مى كند حدیث دیگری است كه عبدالله بن عمرو رضی الله عنهما روایت كرده كه رسول اكرم (ص) فرمودند: ((یصاح برجل من أمتی علی رؤوس الخلائق یوم القیامة فینشر له تسعة وتسعون سجلاً، كل سجل منها مد البصر، ثم یقال أتنكر من هذا شیئاً، فیقول لا یا رب، فیقال: ألك عذر أو حسنة، فیهاب الرجل فیقول لا، فیقال: بلی إنَّ لك عندنا حسنات، وإنَّه لا ظلم علیك، فیخرج له بطاقة فیها أشهد أن لا إله إلاَّ الله، وأشهد أنَّ محمداً عبده ورسوله، فیقول یا رب ما هذه البطاقة مع هذه السجلات، فیقال: أنَّك لا تظلم، فتوضع السجلات فی كفة والبطاقة فی كفة فطاشت السجلات وثقلت البطاقة)). [الترمذی، والحاكم وغیرهما].

بر مردی از امت من در بین خلایق فریادی كرده و نود نه صحیفه(كارنامه) اعمال و كردار او را پهن كنند، و درازی این صحیفه ها تا آنجا كه چشم مى بیند دور است، سپس گفته مى شود: آیا چیزی از این گناهان را انكار مى كنی؟ در جواب مى گوید: خیر ای پروردگار! گفته مى شود: آیا عذری و یا حسنه ای داری؟ آنمرد ترسیده و مى گوید: خیر، گفته مى شود: بلى حسنات و نیكىهای بسیاری برای تو نزد ماست، هرگز بر تو ظلم نمى شود، سپس یك كارت براى او بیرون آورده مى شود كه در آن نوشته: أشهد أن لا إله إلاَّ الله، وأشهد أنَّ محمداً عبده ورسوله، آنمرد مى گوید: خدایا! این كارت مقابل این همه صحیفه چه مى شود! به او گفته مى شود: بتو ظلم نمى شود، پس آن كارت را در یك كفه ترازو، و آن صحیفه ها در كفه دیگر ترازو مى گذارند، آن همه صحیفه بالا آمده، و آن كارت از سنگینى به پایین مى رود.

و این كلمه بزرگ فضایل بسیاری در بر دارد كه الحافظ ابن رجب در رساله خود بنام (كلمة الإخلاص) آنرا آورده، و بر هر فضیلت آن دلیلی ذكر كرده است كه من جمله چنین است:

اینكه بهای بهشت است و كسیكه آخرین كلام و سخن او در دنیا لا إله إلاَّ الله باشد به بهشت وارد مى شود، و رهائی از آتش جهنم است، و سبب مغفرت و بخشیدن گناهان مى باشد، و بهترین نیكیهاست، و گناهان و خطایا را محو و نابود مى كند، و ایمان را در قلب تجدید مى نماید، و صحیفهء اعمال را سنگین مى كند، پرده ها را گشوده تا به خدا برسد، و كلمه ای است كه خداوند قائل آن را تصدیق مى نماید، و آن بهتریـن كلمه است كه پیامبران بر زبان آورده اند، و بهترین وردهاست، بهترین اعمال وكردارهاست كه چند برابر مى شود، وبا آزاد كردن برده ای در اجر ثواب دارد، پناه دهنده از شیاطین است، امان از وحشت قبر و هول و سختی روز محشر است، و آن شعار مؤمنین هنگام برخواستن از قبرهاست، و از جمله فضیلتها آن، اینكه دروازهای هشتگانه بهشت را بر گوینده آن باز شده و از هر دری كه بخواهد داخل مى شود، و از فضایل آن این است كه: اگر هم اهل این كلمه بسبب تقصیر در حقوق آن به دوزخ وارد شوند حتماً از آن خارج خواهند شد و در آن مندگار نمى شوند، این مطالبی است كه ابن رجب در كتاب خود ذكر كرده و برای هر یك از آن دلیل آورده است. [كلمة الإخلاص ص54 ـ 66].