پرداخت زکات

ایمان داریم که پرداخت زکات یکی از ارکان شریعت اسلامی است و شرط وجوب زکات، اسلام، آزادی، مالکیت صد در صد اموال و چرخش یک سال تمام است. خداوند زکات را برای پاک کردن درون از بخل و حسادت و به داد مستمندان رسیدن و اقامهی مصالح مسلمین مشروع فرموده است، منکر آن از دایرهی اسلام بیرون میرود و هر کس بر اثر بخل و آز آن را پرداخت نکند با زور از او گرفته میشود و اگر باز هم سر تسلیم فرود نیاورد با او پیکار میشود تا زمانی كه آن را پرداخت نماید.

در قرآن و سنت پیامبر ج دلایل فراوانی بر این موضوع وجود دارد که بدیهی بودنش را در اسلام به اثبات میرساند:

خداوند میفرماید:

                 البقرة: ٤٣

‏ و نماز را برپا دارید و زكات را بپردازید و با نمازگزاران (به صورت جماعت) نماز بخوانید. ‏

و میفرماید:

ﭿ                   الأحزاب: ٣٣

 و نماز را برپا دارید و زكات را بپردازید و از خدا و پیغمبرش اطاعت نمایید.

همچنین میفرماید:

                                       التوبة: ١٠٣

‏ (ای پیغمبر!) از اموال آنان (كه به گناه خود اعتراف دارند و در صدد كاهش بدیها و افزایش نیكیهای خویش می‌باشند) زكات بگیر تا بدین وسیله ایشان را (از رذائل اخلاقی، و گناهان، و تنگچشمی) پاك داری، و (در دل آنان نیروی خیرات و حسنات را رشد دهی و درجات) ایشان را بالا بری، و برای آنان دعا و طلب آمرزش كن كه قطعاً دعا و طلب آمرزش تو مایهی آرامش (دل و جان) ایشان می‌شود (و سبب اطمینان و اعتقاد بیشترشان می‌گردد) و خداوند شنوای (دعای مخلصان و) آگاه (از نیّات همگان) است. ‏

پیامبر ج میفرماید:

بُنِیَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رسول‏الله وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِیتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ. (متفق علیه)

اسلام بر پنج چیز بنا شده است: گواهی دادن به توحید الوهیت پروردگار، رسالت محمد ج، اقامهی نماز، پرداخت زکات، حج و روزهی رمضان. (بخاری و مسلم)

در حدیث دیگر به معاذ میفرماید:

 إِنَّكَ تَأْتِی قَوْماً مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ فَلْیَكُنْ أَوَّلُ ماتَدْعُوهُم إِلَىه شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّداً رسول‏الله فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوكَ لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ افْتَرَضَ عَلَیْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِی كُلِّ یَوْمٍ وَلَیْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوكَ لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَیْهِمْ صَدَقَةً فِی أَمْوَالِهِمْ تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِیَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ (متفق علیه)

تو پیش قومی میروی که اهل کتاب هستند، ابتدا آنها را به شهادتین فرا خوان، اگر آن را پذیرفتند به آنها یاد بده که خداوند در روز پنج نماز بر آنها واجب فرموده است، اگر آن را هم پذیرفتند بدیشان یاد بده که خداوند زکات را بر ثروتمندان آنها واجب كرده است تا مقداری از ثروت خود را به مستمندانشان بپردازند. (مسلم و بخاری)

در آیاتی از قرآن نسبت به افرادی که زکات نمیپردازند تهدید شدیدی شده است:

                                  ﭿ                                                                                            التوبة: ٣٤ - ٣٥

‏ ای مؤمنان! بسیاری از علماء دینیِ یهودی و مسیحی، اموال مردم را به ناحق می‌خورند، و دیگران را از راه خدا باز می‌دارند (و از اطمینان مردمان به خود سوءاستفاده می‌كنند و از پذیرش اسلام ممانعت می‌نمایند. ای مؤمنان! شما همچون ایشان نشوید و مواظب علماء بدكردار و عرفاء ناپرهیزگار خود باشید و بدانید اسم و رسمْ دنیاپرستان مال‌اندوز را تغییر نمی‌دهد) و كسانی كه طلا و نقره را اندوخته می‌كنند و آن را در راه خدا خرج نمی‌نمایند، آنان را به عذاب بس بزرگ و بسیار دردناكی مژده بده. روزی (فرا خواهد رسید كه) این سكّه‌ها در آتش دوزخ، تافته می‌شود و پیشانیها و پهلوها و پشتهای ایشان با آنها داغ می‌گردد (و برای توبیخ) بدیشان گفته می‌شود: این همان چیزی است كه برای خویشتن اندوخته می‌كردید، پس اینك بچشید مزهی چیزی را كه می‌اندوختید. ‏

پیامبر ج در حدیثی دیگر میفرماید:

مَا مِنْ صَاحِبِ كَنْزٍ لَا یُؤَدِّی زَكَاتَهُ إِلَّا أُحْمِیَ عَلَیْهِ فِی نَارِ جَهَنَّمَ فَیُجْعَلُ صَفَائِحَ فَیُكْوَى بِهَا جَنْبَاهُ وَجَبِینُهُ حَتَّى یَحْكُمَ اللَّهُ بَیْنَ عِبَادِهِ فِی یَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَةٍ ثُمَّ یَرَى سَبِیلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ وَمَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ لَا یُؤَدِّی زَكَاتَهَا إِلَّا بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ كَأَوْفَرِ مَا كَانَتْ تَسْتَنُّ عَلَیْهِ كُلَّمَا مَضَى عَلَیْهِ أُخْرَاهَا رُدَّتْ عَلَیْهِ أُولَاهَا حَتَّى یَحْكُمَ اللَّهُ بَیْنَ عِبَادِهِ فِی یَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَةٍ ثُمَّ یَرَى سَبِیلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ وَمَا مِنْ صَاحِبِ غَنَمٍ لَا یُؤَدِّی زَكَاتَهَا إِلَّا بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ كَأَوْفَرِ مَا كَانَتْ فَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا لَیْسَ فِیهَا عَقْصَاءُ وَلَا جَلْحَاءُ كُلَّمَا مَضَى عَلَیْهِ أُخْرَاهَا رُدَّتْ عَلَیْهِ أُولَاهَا حَتَّى یَحْكُمَ اللَّهُ بَیْنَ عِبَادِهِ فِی یَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ثُمَّ یَرَى سَبِیلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ (رواه مسلم)

هرکس طلا و نقره‌ای داشته باشد و حق آن را پرداخت نکند؛ در روز قیامت تخته سنگهایی از آتش برای او پهن و با آتش جهنم گداخته می‌شود و با آن پهلوها و پیشانیش داغ می‌گردد،تا وقتی كه خداوند در روزی كه به اندازهی پنجاه هزار سال است میان بندگانش حكم كند. آنگاه راهش به او نشان داده می‌شود که یا به سوی بهشت است یا به سوی آتش. و هر صاحب شتری که زكات شترانش را پرداخت نکند، در روز قیامت زمینی وسیع برای شترانش گسترده می‌شود و حتی یک بچه شتر هم از تعداد آنها کم نمی‌گردد آن شترها با پاهایشان صاحبشان را (که زکات آنها را نداده است) لگدکوب می‌کنند و با دندان‌هایشان اعضایش را گاز می‌گیرند، هر گاه شترها از روی او عبور کردند بلافاصله بازگردانده می‌شوند تا بار دیگر از روی او عبور کنند تا وقتی که بین بندگان در روزی که مدت آن پنجاه هزار سال است قضاوت شود. آنگاه راهش به او نشان داده می‌شود که یا به سوی بهشت است یا به سوی آتش. و هر صاحب گوسفندی كه زكات گوسفندانش را نپردازد زمینی وسیع برای گوسفندانش گسترده میشود و آن گوسفندان با سمها و شاخهایشان به او میزنند هر بار كه گوسفندان با این حال بر او گذشتند دوباره برگردانده میشوند و این كار ادامه مییابد تا وقتی كه خداوند بین بندگان در روزی که مدت آن پنجاه هزار سال است قضاوت كند آنگاه راهش به او نشان داده می‌شود که یا به سوی بهشت است یا به سوی آتش. (مسلم آن را روایت كرده است)

و میفرماید:

مَنْ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَلَمْ یُؤَدِّ زَكَاتَهُ مُثِّلَ لَهُ مَالُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ لَهُ زَبِیبَتَانِ یُطَوَّقُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ثُمَّ یَأْخُذُ بِلِهْزِمَتَیْهِ یَعْنِی بِشِدْقَیْهِ ثُمَّ یَقُولُ أَنَا مَالُكَ أَنَا كَنْزُكَ ثُمَّ تَلَا (لَا یَحْسِبَنَّ الَّذِینَ یَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللهُ مِن فَضْلِه) (رواه البخاری)

کسی که خداوند به او مالی بدهد و زکاتش را پرداخت نکند در روز قیامت مال او به صورت یک مار افعی کچل (كه سرش از کثرت سم کچل شده است) نمایان می‌شود که دو نقطهی سیاه بر روی چشمانش دارد و به گردن او می‌پیچد سپس چانه‌هایش را می‌گیرد و می‌گوید من گنج تو هستم، من مال تو هستم (که زکات آن را ندادی). سپس این آیه را خواند: ) وَلاَیَحسَبَنَّ الَّذِینَ یَبخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللهُ مِن فَضلِهِ...(. «گمان نبرند آنانی که بخل می‌ورزند در آنچه خداوند از فضل خویش به آنان داده است... تا آخر آیه. (بخاری آن را روایت كرده است)

ابوبکر صدیق ط با مانعین زکات به جنگ و پیکار پرداخت و فرمود: به خدا قسم، اگر از پرداخت زانوبند شتری که در زمان پیامبر r (به عنوان زکات) می‌دادند، خودداری کنند به خاطر آن با آنها می‌جنگم. (بخاری و مسلم آن را روایت كردهاند)